Czego wymaga podstawa
Podstawa programowa nie mówi „angielski”, tylko „język obcy nowożytny”, ale w zdecydowanej większości szkół jest to angielski. Stara podstawa (klasy 2 i 3) wymienia 13 kręgów tematycznych: ja i moi bliscy, mój dom i miejscowość, szkoła, zawody, mój dzień i zabawy, jedzenie, sklep, czas wolny i wakacje, święta i mój kraj, sport, samopoczucie, przyroda, świat baśni (X.1). Nowa podstawa (klasa 1) ma podobną listę i dodaje m.in. emocje, pory roku i miesiące, zabawki, bohaterów filmów i gier (3b).
Poziom opisany jest jednym słowem, które powtarza się w niemal każdym punkcie: „bardzo proste”. Dziecko ma rozumieć krótkie wypowiedzi „artykułowane wyraźnie i powoli”, zwłaszcza gdy są wsparte obrazkiem, gestem, rekwizytem (X.2.2), powtarzać wyrazy i proste zdania (X.4.1), tworzyć wypowiedzi według wzoru (X.4.2), pisać pojedyncze wyrazy i zwroty (X.5.2). Nowa podstawa dodaje rozpoznawanie liter alfabetu (3a) i wypełnienie bardzo prostego formularza z imieniem i wiekiem (2f).
Czego nie ma: czasów gramatycznych jako pojęć, nazw części mowy, pytań z „did”, tłumaczenia zdań. Jeśli dziecko w klasie 2 pyta „co to jest present simple”, to nie z podręcznika.
Ile słówek
Podstawa nie podaje liczby. W typowych podręcznikach każda klasa wprowadza kilkaset wyrazów i zwrotów, ale aktywnie, czyli tak, że dziecko samo ich użyje, zostaje wyraźnie mniej. To normalne. Rozumienie zawsze wyprzedza mówienie, u dorosłych też.
| Klasa | Typowe kręgi | Przykładowe słówka i zwroty |
|---|---|---|
| 1 | kolory, liczby do 10, zwierzęta, rodzina, szkoła, zabawki | red, blue, one... ten, cat, dog, mum, dad, pen, book, ball, Hello, I'm..., How old are you? |
| 2 | ciało, ubrania, jedzenie, dom, pogoda, dni tygodnia, liczby do 20 | head, hand, T-shirt, apple, kitchen, sunny, Monday, I like / I don't like, I've got... |
| 3 | mój dzień i godziny, hobby, sport, miasto, zawody, święta, pory roku | get up, seven o'clock, play football, shop, doctor, spring, Can you...? What time is it? |
W aleZabie ten podział widać w zestawach kart: „Kolory, liczby, zwierzęta” i „Rodzina, szkoła, zabawki” w klasie 1, „Ciało, ubrania, jedzenie” i „Dom, pogoda, dni tygodnia” w klasie 2, „Mój dzień, hobby, miasto” oraz „Zwroty i pytania” w klasie 3.
Jak utrwalać słówka, gdy rodzic nie zna angielskiego
Obrazek zamiast tłumaczenia. Dziecko w tym wieku łączy słowo z rzeczą, nie z polskim odpowiednikiem. Karta z rysunkiem kota i napisem „cat” działa lepiej niż „cat = kot”. Podstawa sama wskazuje słowniki obrazkowe jako narzędzie (X.9, X.11).
Ruch i gest. Polecenia „jump”, „sit down”, „touch your nose” z wykonaniem ruchu. Dziecko zapamiętuje ciałem, a rodzic nie musi nic wymawiać, wystarczy że dziecko wydaje polecenia jemu.
Etykietki w domu. Karteczki „door”, „table”, „window”, „fridge” na przedmiotach przez dwa tygodnie, potem zmiana pokoju. Dziecko codziennie mimochodem czyta 10 wyrazów.
Dziecko uczy rodzica. „Nauczysz mnie dzisiaj pięciu słówek ze szkoły?” Tłumaczenie komuś jest najskuteczniejszą powtórką i odwraca role: dziecko jest ekspertem.
Piosenki i bajki. Podstawa wymienia oglądanie bajek w języku obcym jako sposób samodzielnej pracy (X.9). Krótkie piosenki o dniach tygodnia czy częściach ciała robią za powtórkę, której dziecko samo chce.
Fiszki, ale krótko. 20 słówek, 5 minut, przód i tył. Te, które dziecko zna, odkłada się na bok, do tych, których nie zna, wraca się następnego dnia. Po tygodniu stos „nie znam” jest zwykle pusty.
Wymowa: nie poprawiaj, powtarzaj. Jeśli rodzic nie jest pewien wymowy, lepiej odtworzyć nagranie z podręcznika albo z karty niż utrwalić własną wersję. Dziecko w klasach 1-3 naśladuje bardzo dokładnie, także błędy.
Czego nie robić
- Nie tłumaczyć zdań słowo po słowie. „I've got a dog” to jedna całość, nie cztery wyrazy do analizy.
- Nie odpytywać z pisowni w klasie 1. Podstawa oczekuje przepisywania (X.5.1), nie dyktanda.
- Nie porównywać z dziećmi, które chodzą na dodatkowy angielski od czwartego roku życia. Podstawa opisuje minimum na koniec klasy 3, a nie wyścig.
Plan na tydzień
Poniedziałek: 5 nowych słówek z obrazkami. Wtorek: te same 5 w ruchu albo na etykietkach. Środa: fiszki z tego i poprzedniego tygodnia. Czwartek: dziecko uczy rodzica. Piątek: piosenka albo krótka misja. Weekend: przerwa. Razem 20-30 minut tygodniowo, a po miesiącu 20 słówek, które naprawdę zostały.
W aleZabie misje z angielskiego dla klas 1-3 to słówka i proste zdania do wyboru, zgodne z kręgami z podstawy, po 10 zadań. Lista jest na stronie misji, a karty do powtórek na stronie kart. Pierwsze 5 zadań każdej misji i pierwsze 5 kart każdego zestawu są dostępne bez konta.