Przejdź do treści
aleZaba.pl

Podstawa programowa

Co dziecko powinno umieć po klasie 1 (i czego nie musi)

Rodzice pierwszaków dostają sprzeczne sygnały: jedno dziecko czyta całe książki, drugie składa sylaby, a obie klasy są „w normie”. Ten tekst porządkuje, co po klasie 1 jest typowe, co jest wymagane dopiero na koniec klasy 3 i jak to sprawdzić bez klasówki przy kuchennym stole.

Kuma: Po pierwszej klasie umiałam policzyć do 20 much i zjeść wszystkie. Ale żaba!

Najpierw jedna ważna uwaga

Podstawa programowa dla klas 1-3 nie ma osobnej listy „po klasie 1”. Opisuje umiejętności na koniec klasy 3, a kolejność w poszczególnych latach ustalają programy nauczania i podręczniki. Dlatego poniższa lista to typowy zakres pierwszego roku, a nie przepis. Jeśli dziecko czegoś z niej jeszcze nie umie w czerwcu, ma na to jeszcze dwa lata; jeśli umie więcej, po prostu wyprzedza program.

Klasa 1 w roku 2026/2027 uczy się według nowej podstawy programowej (Dz.U. 2026 poz. 378). Punkty w nawiasach odsyłają do jej wymagań szczegółowych. Więcej o tym, jak dzielimy materiał, jest na stronie źródła i metodologia.

Matematyka

Po klasie 1 dziecko zwykle:

  • liczy w przód i wstecz w zakresie 20, dolicza i odlicza po jeden i po dwa (5.1d),
  • rozumie, że w liczbie 14 jedynka znaczy dziesiątkę, a czwórka jedności (5.1b),
  • dodaje i odejmuje do 20, także z przekroczeniem progu dziesiątki, na przykład 8 + 5 (5.1f, 5.1g),
  • porównuje liczby i używa znaków <, >, = (5.1m),
  • uzupełnia okienko w prostym działaniu: 7 + ▢ = 10 (5.1l),
  • rozpoznaje trójkąt, kwadrat, prostokąt i koło (5.3b), odróżnia prawo od lewa i opisuje, co jest nad, pod, obok (5.3e),
  • dostrzega i kontynuuje rytmy, na przykład „czerwony, niebieski, czerwony...” (5.5f),
  • odczytuje pełne godziny na zegarze, rozróżnia monety i banknoty, zna dni tygodnia (5.2a, 5.2c, 5.2d).

Tabliczka mnożenia, liczby do 100 i obwody figur to typowo klasa 2 i 3. Nie ma powodu wprowadzać ich w domu w klasie 1, jeśli dziecko samo o to nie prosi.

Polski

  • Rozpoznaje w słowach głoski i sylaby, odróżnia samogłoski od spółgłosek (3a).
  • Zna wszystkie litery, wielkie i małe, i pisze je czytelnie w liniaturze (3h).
  • Czyta na głos proste teksty, na początku często sylabami, pod koniec roku coraz płynniej (3d).
  • Wie, że zdanie zaczyna się wielką literą i kończy kropką, pytajnikiem albo wykrzyknikiem (3i, 3g).
  • Rozumie krótki przeczytany tekst: potrafi powiedzieć, kto jest bohaterem i co się wydarzyło (2k).
  • Pisze z pamięci krótkie wyrazy i proste zdania.

Tempo nauki czytania różni się między dziećmi bardziej niż cokolwiek innego w klasie 1. Podstawa nie podaje liczby słów na minutę. Ważniejsze od tempa jest to, czy dziecko rozumie, co przeczytało, i czy czytanie nie kojarzy mu się wyłącznie z wysiłkiem.

Angielski

Podstawa używa słów „bardzo proste” w niemal każdym punkcie. Po klasie 1 dziecko typowo:

  • reaguje na proste polecenia: sit down, stand up, open your book (1b),
  • przedstawia się i mówi, ile ma lat (1e),
  • zna kolory, liczby do 10, kilka zwierząt, członków rodziny, przybory szkolne (3b),
  • używa zwrotów grzecznościowych: hello, goodbye, please, thank you (1g),
  • śpiewa i recytuje krótkie rymowanki (2b).

Pisanie po angielsku w klasie 1 to przepisywanie pojedynczych wyrazów. Żadnych czasów, żadnych zasad gramatycznych.

Przyroda i świat wokół

  • Nazywa cztery pory roku i typową pogodę, dobiera ubranie do pogody.
  • Rozpoznaje popularne zwierzęta domowe i gospodarskie, drzewa i warzywa.
  • Zna numer alarmowy 112 i wie, jak bezpiecznie przejść przez jezdnię.
  • Wie, że trzeba myć ręce i zęby i dlaczego.

Ściąga dla rodzica

Obszar Typowo po klasie 1 Dopiero na koniec klasy 3
Liczby do 20, dodawanie i odejmowanie do 1000 (stara podstawa) lub 10 000 (nowa), tabliczka mnożenia
Czytanie proste teksty na głos, rozumienie krótkiej historii czytanie płynne, ciche, dłuższe teksty
Pisanie litery, wyrazy, krótkie zdania opowiadanie, list, zaproszenie, ortografia ó/u i rz/ż
Angielski słówka, zwroty grzecznościowe krótkie zdania według wzoru, proste pytania

Jak to sprawdzić bez stresu

Zamiast kartkówki wystarczy kilka minut zabawy. Policzcie razem schody w górę i w dół. Poproś dziecko, żeby przeczytało Ci ogłoszenie na klatce albo skład soku. Zagrajcie w grę planszową z kostką: dodawanie do 12 wychodzi samo. Po angielsku zapytaj „What colour is it?” o rzeczy na stole.

W aleZabie klasa 1 ma misje z matematyki, polskiego, angielskiego i przyrody, każda z 10 krótkich zadań. Pierwsze 5 zadań każdej misji jest darmowe, więc można sprawdzić, jak dziecko radzi sobie z liczbami do 20 czy głoskami, bez zakładania konta. Dobrym startem jest wyzwanie dnia: 5 zadań dla danej klasy, 90 sekund, codziennie inny zestaw. Pełna lista misji dla klasy 1 jest na stronie misji.

Poćwicz z Kumą

Stan na 17 września 2026 r.. Podstawy programowe i nasz sposób ich czytania opisuje strona o źródłach i metodologii.