Która podstawa dotyczy dzisiejszej klasy 3
Klasa 3 w roku szkolnym 2026/2027 kończy edukację wczesnoszkolną według starej podstawy programowej (Dz.U. 2017 poz. 356 ze zmianami, w tym „odchudzeniem” z 2024 r.). Nowa podstawa („Kompas Jutra”, Dz.U. 2026 poz. 378) dotrze do klasy 3 dopiero w roku 2028/2029. Punkty w nawiasach odsyłają do podstawy z 2017 r.; tam, gdzie nowa idzie dalej, zaznaczamy to osobno. Więcej o obu dokumentach jest w artykule o dwóch podstawach programowych.
Matematyka
Na koniec klasy 3 uczeń:
- odczytuje i zapisuje liczby do 1000 oraz wybrane do miliona, na przykład 1 500, 10 000 (II.2.2); wskazuje jedności, dziesiątki i setki (II.2.3),
- dodaje i odejmuje w pamięci liczbę jednocyfrową, 10, 100 i ich wielokrotności; liczy w prostych przykładach typu 250 + 50, 180 - 30 (II.3.2, II.3.4),
- dodaje i odejmuje liczby dwucyfrowe, w razie potrzeby zapisując wyniki cząstkowe (II.3.4),
- mnoży i dzieli w pamięci w zakresie tabliczki mnożenia; mnoży przez 10 liczby mniejsze od 20; mnoży liczby dwucyfrowe przez 2 (II.3.3, II.3.4),
- rozwiązuje równania z okienkiem (II.3.3),
- rozwiązuje zadania tekstowe proste i wybrane złożone, opisuje rozwiązanie działaniem, rysunkiem lub równością z okienkiem (II.4.1),
- rozpoznaje prostokąt, kwadrat, trójkąt i koło; kreśli odcinki przy linijce; mierzy w milimetrach, centymetrach i metrach; wie, co to kilometr (II.5.1, II.5.2),
- oblicza obwód trójkąta i prostokąta, w tym kwadratu (II.5.3),
- dzieli całość na 2 i 4 równe części, używa słów połowa, ćwierć, czwarta część (II.6.2),
- liczy pieniądze, zamienia złote na grosze i odwrotnie (II.6.3),
- odczytuje godziny na zegarze wskazówkowym i elektronicznym (24 h), wykonuje proste obliczenia czasowe, zna dobę, godzinę, minutę, sekundę, zapisuje daty, czyta znaki rzymskie do XII (II.6.4),
- waży i odmierza: kilogram, dekagram, gram, tona, litr, pół litra, ćwierć litra (II.6.7); odczytuje termometr (II.6.5).
Nowa podstawa (dla dzisiejszych pierwszaków) dokłada tu liczby do 10 000, ułamki 1/3, 1/5, 1/8, temperatury ujemne, diagramy słupkowe i bryły. Dla obecnej klasy 3 to rozszerzenie, nie wymóg. W aleZabie takie zadania są oznaczone jako „klasa 3 - rozszerzenie”.
Polski
- Czyta płynnie, poprawnie i wyraziście na głos oraz w skupieniu po cichu (I.3.1, I.3.2).
- W czytanym tekście wskazuje postacie i zdarzenia, ustala ich kolejność, odróżnia bohaterów głównych od drugorzędnych, ocenia ich postępowanie, odróżnia fikcję od rzeczywistości (I.3.3).
- Rozróżnia dialog, opowiadanie i opis (I.3.6); odróżnia wiersz od prozy, rozpoznaje notatkę, zagadkę, list, życzenia, ogłoszenie (I.5.7).
- Pisze czytelnie odręcznie; układa i zapisuje opowiadanie z 6-10 zdań (I.4.1, I.4.2).
- Pisze notatkę, życzenia, ogłoszenie, zaproszenie, podziękowanie i list z adresem nadawcy i odbiorcy (I.4.3).
- Pisze z pamięci i ze słuchu, zachowując ortografię wyrazów opracowanych na zajęciach (I.4.4); stawia znaki na końcu zdania i przecinki przy wyliczaniu (I.4.5).
- Porządkuje wyrazy alfabetycznie według pierwszej i drugiej litery (I.4.6).
- Rozpoznaje zdania oznajmujące, pytające i rozkazujące (I.5.2), rozróżnia rzeczowniki, czasowniki i przymiotniki (I.5.4), wskazuje wyrazy przeciwstawne, pokrewne i bliskoznaczne (I.5.5).
- Sprawdza pisownię w słowniku ortograficznym (I.6.1).
Przypadki, czasy gramatyczne, przysłówek i zaimek jako pojęcia to klasa 4 i dalej. Jeśli podręcznik je wspomina, to jako ciekawostkę.
Angielski
Podstawa (część X) wymienia 13 kręgów tematycznych: ja i bliscy, dom, szkoła, zawody, mój dzień, jedzenie, sklep, czas wolny, święta, sport, samopoczucie, przyroda, świat baśni. Na koniec klasy 3 dziecko:
- rozumie proste polecenia i sens krótkich historyjek wspieranych obrazkiem (X.2),
- przedstawia siebie i innych: imię, wiek, skąd pochodzi, co potrafi robić (X.6.2),
- zadaje pytania i odpowiada w ramach wyuczonych zwrotów, wyraża upodobania: I like, I don't like (X.6.3, X.6.5),
- pisze pojedyncze wyrazy oraz bardzo proste zdania według wzoru (X.5).
Przyroda i społeczeństwo
Dziecko rozpoznaje popularne rośliny i zwierzęta, opisuje warstwy lasu, pory roku i rodzaje opadów, wskazuje na mapie Polski stolicę, Wisłę, Odrę, Bałtyk i Tatry, wyznacza kierunki główne na podstawie cienia, segreguje odpady, zna numery alarmowe i zasady bezpieczeństwa w sieci.
Tabela: sprawdź w 10 minut
| Umiejętność | Szybka próba w domu | Punkt podstawy |
|---|---|---|
| Tabliczka mnożenia | 7 · 8, 6 · 9, 56 : 7 bez liczenia na palcach | II.3.3 |
| Obwód | „Ile listwy potrzeba wokół tej kartki?” | II.5.3 |
| Zegar | „Za ile minut będzie 17:00?” | II.6.4 |
| Pieniądze | reszta z 20 zł przy zakupie za 13,50 zł | II.6.3 |
| Czytanie | streszczenie krótkiej historii własnymi słowami | I.3.3 |
| Pisanie | zaproszenie na urodziny z datą, godziną i miejscem | I.4.3 |
| Angielski | krótka rozmowa: What's your name? How old are you? | X.6.2 |
Co dalej
Luki na koniec klasy 3 najczęściej dotyczą trzech rzeczy: tabliczki mnożenia (zwłaszcza 6-9), zadań tekstowych złożonych i ortografii rz/ż. To dokładnie te obszary, w których w klasie 4 tempo rośnie. W aleZabie klasa 3 ma misje dla każdego z nich, a karty z tabliczką 6, 7, 8, 9 i ortografią pozwalają powtarzać po 5 minut dziennie. Postęp w każdym przedmiocie osobno widać na stronie konta.